Buôn có bạn, bán có phường: một chiếc đũa thì dễ gãy

Có một câu chuyện ông bà mình kể đã trăm năm.

Người cha già gọi các con lại.
Đưa cho mỗi đứa một chiếc đũa.
Bẻ cái là gãy.

Rồi ông đưa cả bó.
Đứa khỏe nhất trong nhà cũng không bẻ nổi.

Ông không nói nhiều.
Ông chỉ để cái bó đũa tự nói.

Ngàn năm rồi, bài học vẫn nằm đó.
Mà sao mình cứ hay quên?


Ông bà mình đã biết từ lâu

“Buôn có bạn, bán có phường.”

Bảy chữ.
Không phải câu nói cho vui.
Đó là cả một tư duy làm ăn mà cha ông đúc kết.

Người xưa buôn bán không đi một mình.
Họ tụ thành phường, thành hội, thành làng nghề.
Làng gốm ở cạnh làng gốm.
Hàng vải ngồi cạnh hàng vải.

Người ngoài nhìn vào tưởng là cạnh tranh.
Người trong hiểu đó là nâng nhau lên.

Khách đông hơn.
Nghề giỏi hơn.
Người mới có chỗ dựa.
Người cũ có người kế thừa.

Ông bà mình gọi đó là “phường”.
Bây giờ người ta gọi là “hệ sinh thái”.
Tên khác nhau.
Cái lõi thì một.


Người ta đã làm được. Và họ giàu lên cùng nhau.

Mình nhìn ra thế giới một chút.

Cộng đồng người Hoa đi tới đâu cũng đứng vững.
Không phải vì một người quá giỏi.
Mà vì họ chụm lại.
Người đi trước dắt người đi sau.
Có vốn thì cho mượn vốn.
Có mối thì giới thiệu mối.
Một người mới sang, cả cộng đồng đỡ.

Các hiệp hội người Hàn cũng vậy.
Đồng hương tìm đồng hương.
Doanh nhân kết với doanh nhân.
Họ ưu tiên nhau, tin nhau, mua của nhau trước.

Mình nói thật lòng:
mình ngưỡng mộ điều đó.

Đó là bó đũa ở quy mô một cộng đồng.
Đó là “buôn có bạn, bán có phường” ở tầm một dân tộc xa xứ.

Và nó thành công.
Đây không phải lý thuyết.
Đây là bằng chứng sống.


Cái mà anh em mình hay thiếu

Người Việt mình giỏi.
Cần cù, thông minh, chịu khó — không thua ai.

Nhưng có một chỗ mình hay yếu.

Mình hay đi một mình.

Một mình dò đường.
Một mình vấp ngã.
Một mình ngồi dậy.
Rồi lại một mình đi tiếp.

Có người mất năm năm chỉ để học cái mà lẽ ra hỏi một người đi trước là xong trong một buổi cà phê.

Một chiếc đũa.
Dễ gãy.

Không phải mình dở.
Chỉ là mình chưa có cái phường để đứng vào.


Nhóm BEDO quây quần bên bếp lửa củi

Cái mình hay gọi là “buồng kính”

Để mình kể anh em nghe một hình ảnh.

Hai chữ “nhà kính” gốc của nó là gì?
Là một cái hộp kính đặt dưới trời nắng.
Nắng lọt vào trong.
Nhưng cái hộp giữ hơi ấm lại, không cho thoát ra ngay.
Bên trong ấm hơn, sáng hơn bên ngoài.

Người ta nhìn cả bầu khí quyển của trái đất cũng thấy y như vậy — nên mới đặt tên “hiệu ứng nhà kính”.

Mình mượn đúng cái hình ảnh đó.

Một cộng đồng tử tế cũng là một cái buồng kính.

Một kiến thức hay lọt vào.
Một ý tưởng đẹp lọt vào.
Một niềm cảm hứng lọt vào.

Nếu chỉ có một mình, nó lóe lên rồi tắt.

Nhưng trong một cộng đồng, nó không tắt.
Nó dội qua người này.
Người này áp dụng, kể lại cho người kia.
Người kia soi nó dưới một góc khác, làm ra kết quả.
Rồi lại quay về truyền cảm hứng cho người đầu tiên.

Một tia sáng.
Mà thắp sáng cả căn phòng.

Đó là lý do tại sao cùng một cuốn sách, cùng một bài học — có người đọc xong để đó, có người đọc xong đổi cả cuộc đời.

Khác nhau ở cái buồng kính họ đang đứng trong.


Nhóm BEDO chụp chung trên tảng đá núi Minh Đạm

Và điều đẹp nhất: cái buồng kính tự lọc

Đây là chỗ mình tâm đắc nhất.

Khi một cộng đồng đủ lớn và đủ tử tế, nó tự biết sàng lọc.

Người làm ăn chụp giật, bán đồ dối, sống không tử tế — dần dần bị đẩy ra.
Không ai giới thiệu.
Không ai đứng cùng.

Còn người có sản phẩm tốt nhất, dịch vụ tốt nhất, cái tâm sáng nhất — thì ngược lại.
Họ có sẵn khách hàng, vì cộng đồng tin và giới thiệu cho nhau.
Và họ cũng có sẵn những người cung cấp tử tế nhất cho chính mình — mà không phải đi tìm mỏi mắt.

Cái tốt được đẩy lên.
Cái xấu tự rụng.

Đó là lợi ích lâu dài nhất khi đứng vào một cộng đồng đúng.

Và mình muốn nói rõ:
đây không phải là phe nhóm để chèn ép người ngoài.
Đây là thịnh vượng lành mạnh — giàu lên cùng nhau mà không đánh mất tử tế.
Nâng nhau, chứ không đạp ai.


Nhóm BEDO trên đỉnh núi Minh Đạm bên cột cờ

Vì sao mình tạo ra BEDO

Nói thật với anh em.

Mình khát khao Việt Nam mình cũng có những môi trường như vậy.
Một cái phường tử tế cho người làm ăn đàng hoàng.
Một bó đũa cho những người cùng chí hướng.
Một buồng kính giữ lại ánh sáng, thay vì để mỗi người tự lóe rồi tự tắt.

Mình đi tìm.
Mà thú thật, mình chưa tìm được cái môi trường thật sự phù hợp.

Nên mình quyết định:
không tìm được thì mình tự dựng lấy.

Đó là lý do BEDO ra đời.

Không phải để mình đứng trên bục làm thầy.
Mà để có một chỗ cho những người tin vào chuyện tử tế mà vẫn giàu được — đứng cùng nhau.

Học cùng nhau.
Làm cùng nhau.
Nâng nhau lên.

Một chiếc đũa thì dễ gãy.
Nhưng anh em mình, nếu chụm lại,
sẽ không ai bẻ nổi.


Nếu anh em thấy mình cũng đang đi một mình lâu quá rồi — và muốn tìm một chỗ để đứng cùng những người cùng chí hướng — thì mình ở đây. Cửa buồng kính luôn mở cho người tử tế.

Bước vào thì bắt đầu bằng bước nhỏ nhất: cầm lấy tấm bản đồ. Bạn đang đứng ở đâu, tiền đang đi đâu, bước kế tiếp là gì. Miễn phí, để lại email là mình gửi — và từ đó mình giữ liên lạc với nhau.

Đọc tiếp trong vườn nội dung:

👉 Nhận Bản đồ tài chính miễn phí

Nơi đâu có những mơ ước tốt đẹp, nơi đó có BEDO.

Gửi phản hồi

Khám phá thêm từ BEDO ACADEMY

Đăng ký ngay để tiếp tục đọc và truy cập kho lưu trữ đầy đủ.

Tiếp tục đọc